Վիճակագրության ամբիոն

Ամբիոնի վարիչ` Արմեն Քթոյան, տ.գ.թ., դոցենտ

ՀՊՏՀ վիճակագրության ամբիոնը հիմնադրվել է 1966թ.: Որպես ուսումնական առարկա` վիճակագրությունը դասավանդվել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետի բոլոր մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ համալսարանի ստեղծման առաջին օրվանից: 1964թ. Երևանի պետական համալսարանը տվեց իր առաջին շրջանավարտները «Վիճակագրություն» մասնագիտության գծով: Դրանից երկու տարի անց (1966թ.) ԵՊՀ տնտեսագիտական ֆակուլտետի կազմում ստեղծվեց վիճակագրության ամբիոնը, որի առաջին վարիչ ընտրվեց տ.գ.թ., դոցենտ Շավարշ Միհրանի Մանուկյանը: 1975թ. տնտեսագիտական ֆակուլտետն առանձնացավ ԵՊՀ-ից, որի բազայի վրա ստեղծվեց Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը (այժմ` Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան):
Ամբիոնի վարիչները
1966-1972թթ. - Շավարշ Միհրանի Մանուկյան, տ.գ.թ., դոցենտ
1972-1975թթ. - Արմեն Խաչատուրի Կարապետյան, տ.գ.դ., պրոֆեսոր
1975-1996թթ. - Ցոլակ Ծաղոյի Մահտեսյան, տ.գ.դ., պրոֆեսոր
1996-2008թթ. - Հակոբ Մելքոնի Հակոբյան, տ.գ.թ., դոցենտ
2008-2014թթ. - Արենիկ Առաքելի Կոստանդյան, տ.գ.թ., դոցենտ
2014-2016թթ. – Կարեն Հակոբի Հակոբյան, տ.գ.թ., դոցենտ, ժ/պ
2016-2017թթ. - Մանուկ Էդվարդի Մովսիսյան, տ.գ.թ., դոցենտ, ժ/պ
Ամբիոնի առաքելությունը և զարգացման տեսլականը
Ամբիոնի առաքելությունն է՝ հայաստանյան տնտեսության պահանջմունքների վրա հիմնվելով, լավագույն միջազգային փորձի կիրառմամբ, վիճակագրության գծով արհեստավարժ մասնագետների պատրաստման ոլորտում կրթական և գիտահետազոտական գործունեության իրականացում:
Ամբիոնը հետամուտ է զարգացման հետևյալ տեսլականի կենսագործմանը. գլոբալ և տարածաշրջանային ինտեգրացիոն գործընթացների ակտիվացման պայմաններում հայաստանյան պետական և մասնավոր հատվածների ինստիտուցիոնալ միավորների, առևտրային և ոչ առևտրային կազմակերպությունների մրցունակության և արդյունավետության ապահովմանը կոչված, ամենաբարդ տնտեսագիտական խնդիրների լուծման հմտություններով, կարողություններով, վերլուծական ունակություններով, քաղաքացիական պատասխանատվությամբ օժտված, մասնագիտական բարձր որակավորմամբ վիճակագրական կադրերի պատրաստման համակարգի ստեղծումը:
Ամբիոնի արժեքները
Մտավոր աշխատանք, բուհի և ամբիոնի շահերի առաջնայնություն, թիմային ոգի, ներամբիոնային և միջամբիոնային ակտիվ փոխգործակցություն, հարաբերությունների կառուցում փոխադարձ հարգանքի, բարեհաճության վրա, ստեղծագործականություն, նորարարականություն, մասնագիտական աճ, ինքնազարգացման անընդհատություն, կողմնորոշում դեպի ընդհանուր նպատակներն ու հաջողությունը:
Կրթական և հետազոտական գործառնություններում ամբիոնը հիմնվում է հետևյալ սկզբունքների վրա.
- ուսուցման լավագույն միջազգային փորձի ներդրում, կրթական ծրագրերի կատարելագործման անընդհատություն,
- գործնական նշանակություն ունեցող գիտելիքի, կարողությունների և հմտությունների ձևավորում,
- ամբիոնում ուսուցման, գիտահետազոտական գործունեության և տնտեսության պահանջմունքների փոխկապվածություն,
- ամբիոնում որակի համալիր կառավարման սկզբունքների կիրառություն:
Ուսումնակրթական գործունեություն
Վերջին տարիներին ամբիոնում ակտիվ աշխատանքներ են տարվել կրթական ծրագրի կատարելագործման, առարկայական ծրագրերի արդիականացման ուղղությամբ: 2017-2018 ուստարում ներդրվել է «Վիճակագրություն» մասնագիտության գծով բոլորովին նոր բակալավրական ծրագիր, որն ամբիոնում ուսումնական գործընթացի արդիականացմանը միտված նախորդ փուլերում կատարված քայլերի տրամաբանական արդյունքն է: Կրթական ծրագիրը հիմնված է արտերկրի լավագույն բուհերում վիճակագրության գծով մասնագետների պատրաստման փորձի արդյունքների համալիր վերլուծության և տեղայնացման վրա: Ծրագիրն առանձնանում է սովորողի մոտ ամենատարբեր տնտեսագիտական խնդիրների լուծման գործնական հմտությունների ձևավորման, տեսական գիտելիքի մատուցման շրջանակների կրճատման, համակարգչային ծրագրային փաթեթների և այլ նորարարական կրթական մոտեցումների ակտիվ կիրառության վրա շեշտադրմամբ:
2017-2018 ուստարում ամբիոնում ներդրվել է նաև նոր մագիստրոսական կրթական ծրագիր՝ «Տնտեսության վիճակագրական վերլուծություն և կանխատեսում» մասնագիտացմամբ, որով արդեն իսկ կատարվել է առաջին ընդունելությունը: Ծրագրում հիմնական շեշտադրումները կատարվում են տնտեսության ամենատարբեր ոլորտներում խորքային վիճակագրական վերլուծությունների, տնտեսական երևույթների զարգացման պատճառների և միտումների բացահայտման գործնական գիտելիքի և հմտությունների ձևավորման վրա:
Ներդրվել են նաև բուհի այլ մասնագիտություններում դասավանդվող նոր վիճակագրական առարկայական ծրագրեր, որոնց բովանդակությունն առավելագույնս հարմարեցված է աշխատաշուկայի պահանջներին և բխում է մրցունակ տնտեսագետների պատրաստման, տնտեսագիտական խնդիրների լուծման առավել պիտանի, արդյունավետ և կիրառելի վիճակագրական մեթոդների ու գործիքների օգտագործման պրակտիկ հմտությունների ձևավորման հրամայականին:
Միջնաժամկետ հեռանկարում ամբիոնի ուսումնակրթական գործունեության բարելավման հիմնական ուղղություններն են.
- վիճակագրություն մասնագիտությամբ բակալավրական կրթական ծրագրի գործարկման առաջին արդյունքների հիման վրա դրա բարելավումն ու կատարելագործումը, տնտեսագիտական խնդիրների լուծման ծրագրային փաթեթների օգտագործման հմտությունների ձևավորման անընդհատությունն ապահովելու նպատակով կրթական և առարկայական ծրագրերում անհրաժեշտ փոփոխությունների կատարումը,
- մագիստրոսական կրթական ծրագրի ներդրման արդյունքների համակողմանի վերլուծության հիման վրա դրա հետագա կատարելագործման խնդիրների ու սահմանափակումների վերհանումը, դրանց հաղթահարման նպատակով առարկայական ծրագրերի բովանդակության փոփոխությունը, աշխատաշուկայի պահանջներին համապատասխան կրթական ծրագրի բարելավումը, մագիստրանտների մոտ գործնական խնդիրների լուծման հմտությունների և կարողությունների խորացմանը նպատակաուղղված առարկայական ծրագրերի ներդրումն ու գիտելիքի մատուցման նորարարական ձևերի կիրառման ակտիվացումը,
- ամբիոնի կադրային ներուժի զարգացումը. պրոֆեսորադասախոսական անձնակազմի բնականոն սերնդափոխության սահունության ապահովումը, ամբիոնում երիտասարդ կադրերի ներհոսքի խթանումը,
- բուհի այլ մասնագիտությունների շրջանակներում ուսուցանվող վիճակագրական դասընթացների առարկայական ծրագրերի բարելավումը, կրթական ծրագրերում վիճակագրական առարկաների առավել արդյունավետ ներկառուցումն ապահովելու նպատակով միջամբիոնային համագործակցության ակտիվացումը, նախնական մասնագիտական քննարկումների նոր հարթակների ու ձևաչափերի կազմավորման խթանումը,
- հետազոտությունները վկայում են, որ վիճակագրի մասնագիտության բնույթի և բովանդակության վերաբերյալ հանրության լայն շերտերի, դիմորդների մեծ մասի, նաև՝ ուսանողների ընկալումները հիմնվում են առավելապես խորհրդային ժամանակահատվածից սկիզբ առած կարծրատիպերի, ոչ ադեկվատ և ոչ լիարժեք պատկերացումների վրա: Մինչդեռ, արդի իրողությունները բոլորովին այլ են: Ժամանակակից փորձը հուշում է, որ ներկայումս տնտեսագետ-վիճակագիրը ամենատարբեր բարդություն և խորություն ունեցող, տնտեսության բոլոր ոլորտներին առնչվող տնտեսագիտական խնդիրների լուծման գիտելիքներ և գործնական հմտություններ ունեցող մասնագետ է, ում աշխատանքը, ըստ էության, հանգում է տնտեսական զարգացման, տնտեսության մրցունակության բարձրացման խնդիրների ախտորոշմանը, առանց որի տնտեսական գործունեության յուրաքանչյուր ոլորտում զարգացման կամայական ծրագիր դատապարտված է ձախողման: Տնտեսական վերլուծություններով, կանխատեսումներով զբաղվող տնտեսագետ-վիճակագրի պահանջարկը թե ներքին, թե արտաքին աշխատանքային շուկաներում բավականին մեծ է, իսկ վարձատրությունը՝ համապատասխանաբար բարձր: Այս պարադիգմը դրված է մեր կրթական ծրագրերի կատարելագործման հիմքում:
Գիտահետազոտական գործունեություն
Ամբիոնը մասնակցում է ինչպես համալսարանում, այնպես էլ այլ կազմակերպությունների ու ծրագրերի շրջանակներում կատարվող գիտահետազոտական աշխատանքների, գիտաժողովների ու սեմինարների: Ներկայումս ամբիոնը իրականացնում է §Բնակչության կյանքի որակի տնտեսավիճակագրական գնահատման խնդիրները և դրանց լուծման ուղիները¦ գիտահետազոտական թեման: Վերջին 5 տարիների ընթացքում ամբիոնի աշխատակիցները հրատարակել են 1 մենագրություն, 7 ուսումնամեթոդական ձեռնարկ, 3 դասախոսությունների տեքստեր, ավելի քան 80 հոդված: Ամբիոնի աշխատակիցները ակտիվորեն մասնակցում են «Ամբերդ» հետազոտական կենտրոնի ծրագրերին: Ամբիոնը սերտ կապեր ունի ՀՀ Ազգային վիճակագրական ծառայության հետ, իր մասնակցությունն է ցուցաբերում «Պետական վիճակագրական աշխատանքների ծրագրի» նախագծի ամենամյա քննարկումներին: Ամբիոնի աշխատակիցները մասնակցում են նաև «Թվինինգ – փուլ II» ծրագրին, որն իրականացվում է Դանիայի վիճակագրական կազմակերպության կողմից Ֆինլանդիայի, Իտալիայի, Լիտվայի վիճակագրական կառույցների հետ համագործակցությամբ:
Միջնաժամկետ հեռանկարում գիտահետազոտական գործունեության զարգացման համար ամբիոնը սահմանել է հետևյալ թիրախները.
- ամբիոնի պրոֆեսորադասախոսական անձնակազմի գիտահետազոտական ակտիվության խթանում, ներբուհական հետազոտական կառույցների, ստորաբաժանումների շրջակներում կատարվող հետազոտություններին, նաև՝ արտահամալսարականական հետազոտական ծրագրերին ամբիոնի աշխատակիցների մասնակցության ակտիվացում,
- գիտաժողովներին (հատկապես՝ տարածաշրջանային և միջազգային), գիտական սեմինարներին, ամենատարբեր ձևաչափերով գիտական-մասնագիտական քննարկումներին մասնակցության խթանում,
- վիճակագրական հետազոտությունների ժամանակակից գործիքների կիրառման հմտությունների և կարողությունների կատարելագործման նպատակով ամբիոնի աշխատակիցների վերապատրաստման խթանում,
- մագիստրանտների և բակալավրիատի ուսանողների կողմից հետազոտությունների կատարման հարցում կազմակերպական, մեթոդական օժանդակության ցուցաբերում, ՀՀ-ում և արտերկրում գիտական ամենատարբեր միջոցառումներին մասնակցության խթանում,
- ամբիոնի շրջանակներում կատարվող հետազոտությունների արդյունքների հանրայնացում, պոտենցիալ շահառուների որոնում և համագործակցության տարբերակների մշակում, այդ թվում՝ համալսարանի կանոնադրությամբ նախատեսված ընթացակարգերի գործարկումը նախաձեռնելու և խթանելու նպատակով:
Միջնաժամկետ հատվածում ամբիոնի զարգացման հիմնական ուղղությունները.
- կրթական ծրագրերի կատարելագործում, առարկայական ծրագրերի ու դասընթացների պարզեցում, դրանց պրակտիկ հենքի ուժեղացում,
- ուսումնական գործընթացում վիճակագրական ծրագրային փաթեթների ակտիվ օգտագործում, ուսումնաարտադրական փորձառության ինստիտուտի կատարելագործմանը միտված քայլերի իրականացում, հետազոտական ակտիվության խթանում, կադրային ներուժի զարգացում, ամբիոն-ուսանող փոխադարձ կապի ուժեղացում, ներհամալսարանական ակտիվ և կառուցողական փոխգործակցության խթանում, վիճակագրի մասնագիտության հանրային համարժեք ընկալմանը և հնացած կարծրատիպերից զերծ պատկերացումների ձևավորմանը միտված քայլերի իրականացում:

Ամբիոնի կազմը

  1. Քթոյան Արմեն Մամիկոնի - ամբիոնի վարիչ, տ.գ. թ. դոցենտ
  2. Մովսիսյան Մանուկ Էդվարդի - տ.գ.թ. դոցենտ
  3. Ֆահրադյան Մարտին Վարդանի - տ.գ.թ., պրոֆեսոր
  4. Ենգիբարյան Նարինե Հենրիկի - տ.գ.թ., դոցենտ
  5. Ֆիդանյան Լիանա Աշոտի - տ.գ.թ., դոցենտ
  6. Շիրինյան Անուշ Յուրիի - տ.գ.թ., դոցենտ
  7. Գևորգյան Ռուզաննա Վլադիկի - տ.գ.թ., ասիստենտ
  8. Առաքելյան Ռուզաննա Վոլոդյայի - ասիստենտ
  9. Մատինյան Աննա Սանասարի - ասիստենտ
  10. Գրիգորյան Սյուզաննա Վանուշի - դասախոս
  11. Վարդանյան Մարինե Լևոնի - դասախոս
  12. Գալստյան Կիմա Հրանտի - դասախոս
  13. Ավանեսովա Մարիա Արթուրի - դասախոս
  14. Համբարձումյան Սուսաննա Հայկի - ավագ լաբորանտ

Հասցե` ՀՀ, ք. Երևան, 0069, Պարույր Սևակի 77, Վիճակագրության ամբիոն
Հեռ.` (+37410) 24 70 90